Voorzetten online

Zoeken naar:

Voorzetten 49

Grenzen aan veeltaligheid?, Taalgebruik en bestuurlijke doeltreffendheid in de instellingen van de Europese Unie


1997
90 pagina's

Taaiverscheidenheid & Taaiinfrastructuur II

Van taalbarrières naar linguïstische snelwegen

Inrichting van een technische taaiinfrastructuur voor het Nederlands

G.Kempen

Hoogleraar Cognitieve psychologie RU Leiden

De Europese Unie beschikt over een fijnmazige en technisch hoogwaardige infr structuur voor het transport van goederen en personen over land, via het water e door de lucht. De laatste jaren wordt aan dit netwerk van geografische verbindii gen in hoog tempo een dicht netwerk toegevoegd voor de verspreiding van informatie: de elektronische supersnelweg. Iedereen die dat wil en er wat geld voor over heeft, kan zich in korte tijd kriskras door het hele gebied van de Unie verplaatsen. Ook kan hij of zij alle gewenste goederen en informatie over het U gebied verspreiden of naar zich toe halen. Geen enkel land, hoe klein ook, heeft zich kunnen of willen onttrekken aan forse investeringen om een soepele en mo derne aansluiting bij dit netwerk van verbindingskanalen te realiseren en grenze zoveel mogelijk te slechten. Aldus lijken alle voorwaarden geschapen voor succ volle communicatie tussen de inwoners van de hele Europese Unie.

Toch hapert die communicatie maar al te vaak. Breng twee willekeurig gekoz EU-inwoners samen, en er is alle kans dat ze elkaar óf helemaal niet begrijpen, alleen via een vreemde taal aangevuld met handen- en voetenwerk. Hoe intensie ver de EU-inwoners met elkaar in fysiek of elektronisch contact komen, des te pijnlijker en frustrerender doen de vele taalbarrières zich gevoelen.

Net als bij de geografische en elektronische snelwegen zou men nu verwachte dat de EU-landen, ook de kleinere, elk technisch middel zouden aangrijpen om taalbarrières te slechten; dat ze daarmee hun taal of talen voor zo veel mogelijk derstaligen toegankelijk maken. Toch is dat niet gebeurd. Op het rijk geschakeerde taallandschap van de Europese Unie zijn geen 'linguïstische snelwegen' onderkennen; als vanouds rijden karretjes langs spreekwoordelijke zandwegen.

Maar, zo zullen sceptici onder u zich nu afvragen, bestaat er wel een technolc gie om die taalkundige zandweggetjes en karretjes te moderniseren? Is automatisch vertalen niet op een fiasco uitgelopen? Is het niet verstandiger (en romanti scher) de karretjes rollend en de zandwegen begaanbaar te houden? Want wie garandeert dat er ooit linguïstische snelwegen zullen komen?

Laat ik dit argument tegen het licht houden. Welke innovatieve technieken vc verbetering van de communicatie binnen en tussen talen zijn beschikbaar of in ( wikkeling? Gewoonlijk denkt men hierbij aan systemen voor automatisch of machinaal vertalen. Dergelijke systemen zouden het begin, misschien zelfs de hoofdmoot, van een technische taaiinfrastructuur vormen. Deze opvatting is eve wel onhoudbaar gebleken, en wel om twee redenen.