Veelstemmig akkoord

Algemene discussie

Tot slot volgt een algemene discussie, waaruit hier enkele typerende bijdragen zijn opgenomen.

E.M.P. van Gemert (Katholieke Universiteit Nijmegen) pleit voor een onderlinge methodische samenhang van de delen en acht, meer dan Van Oostrom, enige methodische en conceptuele reflectie in de nieuwe literatuurgeschiedenis op zijn plaats.

Ik wil u enkele punten voorleggen die ik tot nu toe nog niet in de discussie heb gehoord en die wellicht bij het vervolgtraject kunnen worden betrokken.

Als wij straks zouden besluiten tot het maken van een reeks boeken die de geschiedenis van de Nederlandse literatuur beslaan, dan lijkt het mij erg belangrijk om ook eens goed over de samenhang tussen die delen van gedachten te wisselen. Ik ben er namelijk beducht voor dat er in het vervolgtraject zeer verschillende boeken ontstaan die misschien samen wel de geschiedenis vormen, maar die niet een soort evaluerende lange beschouwing geven over wat er zoal in de Nederlandse literatuur vanaf de Middeleeuwen tot nu heeft gespeeld en dat zou ik zeker uit didactisch oogpunt heel jammer vinden. In de loop van de dag zijn wel enkele suggesties voor thematische samenhang gedaan, zoals welke rol het begrip 'genre' heeft gespeeld, welke groepen auteurs zich hebben onderscheiden, wat de invloed is geweest van het literaire leven in niet directe autochtone Nederlandse gebieden. Er zijn heel wat concepten aangedragen die daarbij een goede rol zouden kunnen spelen, maar ik zou er nadrukkelijk voor willen pleiten om dat alles in al die verschillende delen in een samenhangende beschouwing onder te brengen, opdat men straks desgewenst ook een langgerekt verhaal kan lezen.

Ik heb ook een vraag die wellicht het meest aansluit op de kritische opmerkingen van Van Oostrom. Is het wel nodig of voelen wij ons wel geroepen om ook recht te doen aan het feit dat ook concepten van wetenschap in de loop der tijd ons beeld van de literatuurgeschiedenis hebben bepaald? Zo ja, zou er dan ook niet in de nieuwe literatuurgeschiedenis een evaluerende beschouwing moeten worden opgenomen van de diverse concepten van wetenschap en zou er niet moeten worden aangegeven hoe zij hebben uitgewerkt op ons huidige beeld van de literatuur? Ik denk hierbij natuurlijk aan de discussie over bijvoorbeeld het postmodernisme, maar ook aan die over gender, cultural studies, enz. Het lijkt mij toch dat iets van een methodische beschouwing niet mag ontbreken, ook niet voor een breed publiek.

J. Deleu (Stichting Ons Erfdeel) gaat in op het gewenste publiek en de beoogde omvang. Voor mijzelf heb ik zo aan het einde van deze dag twee conclusies getrokken. In de eerste plaats erger ik mij een beetje aan de onderschatting door de aanwezigen van de enkele tienduizenden literatuurgeïnteresseerden in Nederland en Vlaanderen. Er zijn heel veel mensen die in ons taalgebied Nederlandse litera-

80