22______________________________________

TAALCURSUSSEN IN GEVANGENISSEN

1 Profiel van de cursussen

In alle Nederlandse gevangenissen en huizen van bewaring worden educatieve activiteiten georganiseerd. Soms is een kwart tot de helft van de populatie van een andere taalachtergrond. Voor deze gedetineerden worden Nederlandse taalcursussen georganiseerd die zeer divers zijn qua inhoud, frequentie en niveau. De meeste lessen zijn individuele lessen, soms leert men in groepjes. De aard van de inrichtingen bezorgt de organisatie van dit onderwijs veel complicaties.

2 Lesplaatsen

Er zijn in Nederland + 49 penitentiaire inrichtingen waaronder 20 gevangenissen (in beginsel voor veroordeelden), 26 huizen van bewaring (in beginsel voor onveroordeelden) en 3 inrichtingen voor vrouwen. Elke gedetineerde heeft (op wettelijke basis) recht op onderwijs; elke inrichting biedt ook de mogelijkheid tot het volgen van onderwijs. In 45 inrichtingen worden alfabetiseringsonderwijs en lessen Nederlands voor buitenlanders aangeboden.

3 Cursusduur

De cursusduur wordt in belangrijke mate bepaald door de verblijfsduur van de gedetineerden in de betreffende inrichting. Onder verblijfsduur kan worden verstaan

a)  de detentieduur,

b)  de tijd die men in een bepaalde inrichting doorbrengt.

Vaak worden gedetineerden overgeplaatst. (Om de voortzetting van de educatieve activiteiten te waarborgen worden soms onderwijskaarten gebruikt waarop activiteiten en vorderingen zijn genoteerd.) In een aantal inrichtingen wordt geprobeerd het probleem van de zgn. 'lekkende groepen' (tussentijdse doorstroming) op te vangen door kortlopende cursussen aan te bieden van ± 6 a 8 weken.

In zo'n 65% van de inrichtingen is de verblijfsduur niet langer dan 6 maanden. In 7 inrichtingen (waarvan 6 voor langgestraften) is de gemiddelde verblijfsduur langer dan één jaar (meestal niet langer dan 3 jaar).

Het aantal contacturen c.q. lesuren per week varieert enorm: soms 1 tot 4 lesuren per week, soms 1 uur per 14 dagen.

4 Deelnemers

In het totaal zijn er ± 5000 mensen in detentie, waarvan ongeveer 150 vrouwen. Naar schatting is 20 tot 30% van de groep van allochtone origine.