Dan is er het punt van de concurrentie. Men stelt wel dat door de vaste prijs voor het boek de consument tekort wordt gedaan. Men kan echter niet spreken over de consument, noch over het boek. Iedere consument heeft zijn eigen specifieke voorkeur voor een auteur en/of een type boek dat hij wil lezen of waarop hij vanuit zijn specifieke eisen is aangewezen. De grootte van de bereikbare (gelijkgezinde) doelgroep van consumenten en de snelheid van bereikbaarheid bepalen of een boek er komt. Die doelgroepen zijn in een beperkt taalgebied overwegend klein en de exploitatie van de uitgaven voor die doelgroepen is derhalve riskant. Dit kan alleen worden gedragen door het overschot van de bestsellers. De consument subsidieert vanuit het distributieve boek het selectieve.

De concurrentie speelt zich primair af op uitgeversniveau. Het grote aanbod immers noopt de uitgevers te concurreren op twee belangrijke punten: de materiële en inhoudelijke kwaliteit van het gebodene en de horizontale prijsstelling. De consument profiteert daarvan: het boekenaanbod is van een hoge kwaliteit en de keuzemogelijkheid in elk afzonderlijk genre is zo groot dat welhaast iedereen binnen zijn financiële mogelijkheden toch nog een keus kan maken tussen meer titels. Op het niveau van de boekhandel treft men uitsluitend service-concurrentie aan.

2.4 De taalgebieden zijn één markt

In beginsel is de exploitatie van een produkt niet aan grenzen gebonden - noch geografische noch culturele - en vrij verkeer van goederen over grenzen heen is derhalve mogelijk. Vrije concurrentie en massaproduktie (gezien de omvang van de markten), waardoor de consument een ruime keuze kan maken uit een veelheid van produkten tegen zo laag mogelijke prijzen, zijn daarvan onder meer het gevolg.

Deze regel geldt niet voor gedrukte informatie, waartoe boeken behoren. De markt hiervoor bestaat in de eerste plaats uit het gebied waar de taal, waarin deze boeken zijn geschreven, wordt gesproken.

Een gemeenschappelijke taal is de basis voor een gemeenschappelijke cultuur, ook al is er geen staatkundige eenheid. Dat betekent dat de overdracht van cultuur - die zoals onder 1.3 is gesteld in het algemeen in hoge mate een zaak van overheden is - over staatkundige grenzen heen reikt.

In 1985 heeft de Europese Commissie zich beziggehouden met de (prijsreglemen-tering in de) boekensector in de Gemeenschap. De Commissie heeft in het kader van deze werkzaamheden voor het eerst erkend, dat voorop moet staan dat het boek niet alleen een industrieprodukt is, maar tevens een cultuurprodukt.

Nadat begin 1985 aanvankelijk gekozen was voor een Europese regeling van de vaste boekenprijzen, komt de Europese Commissie eind 1985 in zoverre van dit idee terug, dat men constateert dat de grote problemen van de grensoverschrijdende prijsbinding zich vooral voordoen in het Franse taalgebied (Frankrijk en België), het Nederlandse taalgebied (Nederland en België) en tussen Ierland en Groot-Brittannië.

De Europese Commissie aanvaardt dat deze taalgebieden voor hun gemeenschappelijke cultuur bescherming behoeven in de vorm van een prij sbindingsre-geling van boeken die voor het hele taalgebied geldt.