Witboek vaste boekenprijs, het stelsel van collectieve verticale prijsbinding van boeken in het Nederlandse taalgebied
1987
80 pagina's
In haar mededeling aan de Raad COM (85) 681 def. van november 1985 heeft de Commissie gesteld, dat gestreefd moet worden naar een pragmatische oplossing van de vaste prijs binnen de taalgebieden van de EEG, zulks in samenwerking met de betrokken nationale overheden en de bedrijfstak.
De betrokken geledingen van de bedrijfstak in Nederland, België, Frankrijk, Ierland en het Verenigd Koninkrijk onderschrijven ten volle dat er een oplossing moet komen die het hanteren van één vaste (minimum) prijs in de verschillende taalgebieden van de EEG mogelijk maakt. Er is hier immers steeds heel duidelijk sprake van éénzelfde markt per taalgebied.
(Daarnaast moet geconstateerd worden, dat het belang van de import van vreemdtalige boeken varieert en afhangt van de omvang van het eigen taalgebied. Het is evenwel onjuist te stellen, zoals de Europese Commissie doet in haar mededeling aan de Raad van november 1985, dat de markt van een boek uitsluitend samenvalt met het gebied van de taal waarin dat boek geschreven is. In kleine taalgebieden zoals het Nederlandse met ruim 20 miljoen inwoners is de importantie van het geïmporteerde vreemdtalige boek relatief groot. Nederland is het niet-angelsaksische land met de meeste import van Engelstalige boeken ter wereld. De totale import van vreemdtalige boeken wordt voor Nederland geschat op 10% van de totale verkopen. Ook in België is de import van vreemdtalige boeken aanzienlijk. Daarnaast is - om het belang van de vreemdtalige cultuur in Nederland te schetsen - het aantal vertalingen in het Nederlands met 23% van de totale titelproduktie uitzonderlijk hoog. Het bovenstaande dient om aan te tonen dat voor sommige EEG-landen een vaste prijs alleen voor het eigen taalgebied - hoezeer ook gewaardeerd - niet voldoende is. Zonder vaste prijs komt ook het brede en pluriforme assortiment van vreemdtalige boeken in de boekhandel in gevaar.)
Het Europese Parlement heeft door het aanvaarden van het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en door het unaniem aannemen van een resolutie in maart 1987 van de Europese Commissie geëist dat er een communautaire maatregel komt voor de prijsbinding van boeken in de taalgebieden van de EEG. Daarnaast heeft het Europese Parlement erop aangedrongen dat de import van vreemdtalige boeken in de verschillende landen nader wordt gekwantificeerd, zodat ook daarvoor eventueel maatregelen overwogen kunnen worden.
2.5 Welke prijsregeling voor de taalgebieden?
De Europese Commissie heeft in september en oktober 1985 de bedrijfstak gehoord over verschillende mogelijkheden van prijsbinding met grensoverschrijdende werking. Unaniem is het voorstel van de Commissie verworpen dat de prijs die aan de uitgever door zijn eerste afnemer zou worden betaald voor iedereen gelijk zou moeten zijn. Dit voorstel werd als onuitvoerbaar bestempeld. Ook het alternatief dat de heer Beumer in zijn verslag voor het Europese Parlement heeft ontwikkeld, namelijk dat de op één na laatste schakel in het distributieproces een vaste prijs zou worden opgelegd, wordt door de (relevante) Europese boekenbranche afgewezen, omdat het de weg vrij maakt voor concurrentie door supermarkten en dergelijke en derhalve voor ondergraving van de positie van de boekhandel, waardoor het pluriforme aanbod van boeken in gevaar komt. Ook het herhaaldelijk door de Europese Commissie naar voren gebrachte idee