4.3.2.1 Proces 1979 Club/GB-Inno-BM

Een eerste maal (1979 - kort geding - Rechtbank van Koophandel, Brussel) toen de n. v. Club en de n.v. GB-Inno-BM zeven Vlaamse uitgevers en alleenverkopers van Nederlandse uitgeversfondsen dagvaardden wegens weigering tot levering (Club en GB wilden zich niet verbinden om - op grond van het VBVB-reglement - de te leveren boeken tegen de vastgestelde prijzen te verkopen).

De rechter in kort geding stelde, dat het VBVB-reglement verboden was op grond van art. 85,1° van het EG-verdrag en kon geen rekening houden met de mogelijkheid dat een ontheffing zou worden verleend op basis van art. 85,3° van dit Verdrag. Het Europees recht prevalerend op het Belgische, werden geen argumenten naar Belgisch recht aangevoerd. De uitspraak luidde, dat de leveringen aan Club en GB dienden hernomen.

4.3.2.2 Proces maart 1982 FNAC

Een tweede maal (maart 1982 - kort geding - Rechtbank van Koophandel, Brussel) toen de n.v. Sodal-FNAC veertien Vlaamse uitgevers en alleenverkopers van Nederlandse uitgeversfondsen dagvaardde wegens weigering tot levering op dezelfde gronden als hierboven. Inmiddels was het Verkeersreglement gewijzigd met in acht nemen van de uitspraak van het eerste proces.

De weigering tot levering werd - naar Belgisch recht - rechtmatig geacht "omdat zij van defensieve aard is, niet ingegeven door enig schadeverwekkend oogmerk, maar wel met het oog op het beschermen van wettige belangen".

Hier werden dus géén argumenten naar Europees recht aangehaald. De verweerders (uitgevers en alleenverkopers) wilden echter die uitspraak naar Europees recht wél en vroegen om heropening der debatten.

4.3.2.3 Proces mei 1982 FNAC

Derhalve een derde geding (uitspraak mei 1982 - kort geding - Brussel). Hier stelde de rechter dat de mogelijkheid bestond, dat de Europese Commissie of een ontheffing zou toestaan (art. 85, 3°), of een negatieve verklaring zou afleveren (art. 85,1°). Maar tevens: dat alleen de Commissie bevoegd is die beslissing te treffen. Daarom: "er is voor ons aanleiding om de procedure op te schorten tot na de uitspraak van de Commissie".

4.4 Europese oplossing voor België onontbeerlijk

Uit wat voorafgaat blijkt dat afspraken inzake prijsbinding voor boeken in België kunnen worden gemaakt. Alleszins voor Belgische uitgaven en naar het voorbeeld van hetgeen door Europese Commissie en Hof van Justitie aan alle lidstaten is toegestaan. Maar in de praktijk zullen zij hun doel missen in verband met het feit dat de Belgische boekenmarkt voor 65 a 70% bestaat uit import uit Nederland (wat het Nederlandstalig aandeel aangaat) en voor ca. 80% uit Franse