L INLEIDING

Op welke wijze worden toekomstige leraren Nederlands in Nederland en Vlaanderen voorbereid op het geven van literatuuronderwijs? Hoe is het gesteld met het onderwijs in de literatuurdidactiek op de lerarenopleiding? Wat is precies de inhoud van dit onderwijs en welke problemen ervaren docenten die dit onderwijs verzorgen?

Deze vragen stonden centraal in het onderzoek waarvan hier verslag wordt gedaan. Het onderzoek werd in opdracht van de Nederlandse Taalunie in de periode augustus 1987 -januari 1988 uitgevoerd door medewerkers van de Rijksuniversiteit te Gent en de Stichting Centrum voor Onderwijsonderzoek te Amsterdam. Enkele voorlopige resultaten zijn gepresenteerd op de Algemene Conferentie van de Nederlandse Taal en Letteren die in november 1987 plaatsvond.

Over de praktijk van het onderwijs Nederlands aan de lerarenopleiding in Nederland en Vlaanderen is erg weinig bekend. We beschikken niet of nauwelijks over onderzoeksgegevens over de wijze waarop dit onderwijs gestalte krijgt (vgl. Wesdorp, Daems e.a. 1986, p. 40-41,163-165). Voor het onderdeel "literatuurdidactiek" probeert het onderhavige onderzoek deze lacune aan te vullen.

Het onderzoek was descriptief van aard. Het had ten doel een beschrijving te geven van:

L het wettelijk kader: de richtlijnen die door de Nederlandse en Belgische overheid zijn uitgevaardigd met betrekking tot literatuurdidactiek aan de lerarenopleiding;

2.  het onderwijsaanbod literatuurdidactiek van docenten Nederlands aan lerarenopleidingen in Nederland en Vlaanderen;

3.  de nascholing op het gebied van literatuur en literatuuronderwijs in Nederland en Vlaanderen.

Op verschillende manieren is getracht om deze doelstellingen te realiseren. Ten eerste zijn via een telefonische rondvraag onder opleidingsinstituten, nascholingscentra en andere (overheidsinstanties, de nodige gegevens verzameld.

Ten tweede is er een schriftelijke enquête gehouden onder de docenten Nederlands aan alle universitaire en niet-universitaire lerarenopleidingen in Nederland en Vlaanderen. Deze enquête bevatte een groot aantal vragen over de lerarenopleiding in het algemeen en de programma's literatuurdidactiek in het bijzonder.

Ten derde zijn er met enkele docenten die de enquête hadden ingevuld interviews gehouden. Er is getracht om het toch wat globale beeld dat de enquête heeft opgeleverd, in te vullen en te verlevendigen met verhalen van individuele docenten.

Het onderzoek is in het korte tijdsbestek van tien weken uitgevoerd. Het pretendeert dan ook geen diepgaande beschrijving te geven van het onderwijs aan de lerarenopleiding. Wel hebben we getracht een eerste aanzet te geven ter verkenning van het terrein