I SPELLING VÓÓR DE TAALUNIE

Officiële spellingregelingen

De eerste officiële regeling van de Nederlandse spelling kwam tot stand in het begin van de negentiende eeuw. Daarvóór had de spelling zich wel geleidelijk ontwikkeld, onder invloed van schrijftradities in middeleeuwse kloosters, taalkundige inzichten van grammatici uit de renaissance, en schrijfgewoonten van veelgelezen auteurs, maar er was nooit een uniforme spelling ontstaan.

In de Napoleontische tijd leek de tijd rijp te zijn voor een maatregel van de regering van de toenmalige Bataafse Republiek (ongeveer het huidige Nederland). De Leidse hoogleraar M. Siegenbeek werd belast met het ontwerpen van een spellingregeling, waarvan het theoretisch gedeelte in 1804 en de woordenlijst in 1805 verscheen.

Uiteraard bedacht Siegenbeek niet een volledig nieuwe orthografie. Hij sloot zich aan bij bestaande spellinggewoonten, en waar controverses bestonden, koos hij wat hem het beste leek.

De spelling-Siegenbeek werd goedgekeurd door de regering en aanbevolen voor overheid en onderwijs. Na de val van Napoleon, toen de Noordelijke en de Zuidelijke Nederlanden tot één staat werden samengevoegd onder Koning Willem I, werd deze spelling ook in het zuidelijk deel van het koninkrijk van kracht.

Zestig jaar later werd de spelling-Siegenbeek opgevolgd door de spelling die nog steeds als de basis van de huidige te beschouwen is, en de naam gekregen heeft van de Leidse taalgeleerden M. de Vries en L.A. te Winkel. Laatstgenoemde heeft er de grootste bijdrage aan geleverd. Het theoretische gedeelte van deze regeling staat op zijn naam. Het verscheen in 1865 en werd eenjaar later gevolgd door de woordenlijst.

Intussen was het Nederlandse taalgebied weer in twee delen uiteengevallen, doordat de Zuidelijke Nederlanden zich in 1830 als het Koninkrijk België uit het staatsverband hadden losgemaakt. Dit verhinderde niet, dat de in Nederland ontworpen nieuwe spelling in België al in 1864 officieel werd ingevoerd. In Nederland gebeurde dat pas veel later