2

Een normatief-pedagogische grammatica voor anderstaligen

2.1 Inleiding

Volwassen anderstaligen die Nederlands leren hebben vaak behoefte aan een grammatica die op een pedagogisch verantwoorde wijze een ondubbelzinnig antwoord geeft op hun vragen. Een dergeüjke grammatica moet zowel wat opzet, keuze van voorbeelden als inhoud betreft, toegesneden zijn op de specifieke behoeften van de anderstalige.

In het hiernavolgende rapport volgt een omstandige analyse van die specifieke behoeften. Uit die analyse volgt het voorstel om op contrastieve basis een hiërarchische opgezette leergrammatica te ontwerpen met een sterk normatieve inslag.

12 Een normatieve grammatica voor volwassen allochtonen

Een 'normatieve grammatica' van het Nederlands is een systematisch geordende reeks regels van het Nederlands die gebaseerd zijn op de vigerende taainormen in de Nederlandse taalgemeenschap. Deze in wezen eenvoudige definitie roept meer vragen op dan ze oplost. Zo kan men zich afvragen wat 'systematisch' betekent in deze definitie. Gaat het hier om een didactische systematiek of om een linguïstische? Bovendien kan men zich vragen stellen omtrent de term 'taainormen'. Wat zijn 'taainormen'? Wie bepaalt die? Waarop zijn die gebaseerd? Zijn die dezelfde voor de hele taalgemeenschap?

Beginnend met de laatste vraag, kan men stellen dat de norm voor de hele Nederlandstalige gemeenschap - althans in principe - dezelfde is. Dat de Vlaamse Gemeenschap bij decreet van 10 december 1973 bevestigd heeft dat de officiële taal in de noordelijke helft van België "het Nederlands" of "de Nederlandse taal" is (Staatsblad 1974, paragraaf 5038), impliceert immers een principiële aansluiting bij de standaardtaalnorm die in Nederland vigeert (vgl. Knops 1984). Er is dus in principe één taainorm voor het hele Nederlandse taalgebied. Dat is misschien in principe duidelijk en eenvoudig, maar in de praktijk is het heel moeilijk vast te stellen wat die norm is. Traditioneel werd aangenomen dat de taal van het westen van Nederland, en dan meer bepaald de taal van de Randstad, toonaangevend is voor het Nederlands.

Maar de normatieve waarde van dit westelijke taalgebruik wordt recent wel eens vaker aangevochten.

Jo Daan bij voorbeeld schrijft dat het de plicht van een Nederlandse grammatica is "regionale varianten die niet in strijd zijn met de regels van het Nederlands als Nederlands zonder meer te aanvaarden" en ze. sner.ifir.eerf Hie varianten