Voorzetten online

Zoeken naar:

Voorzetten 21

Een normatief-pedagogische grammatica voor volwassenen

L. Beheydt en F. Jansen
1989
64 pagina's

24

voor het Frans of van de Practical English Usage van M. Swan en de zeer didactisch opgezette English Grammar in Use van Raymond Murphy (C.U.P. 1985) voor het Engels. Iets gelijksoortigs, maar veel beperkter van opzet hebben wij voor het Nederlands in Taalvaria van N. van den Toorn-Danner (1987). Dat dergelijke naslagwerken hun nut hebben zal niemand betwijfelen, maar of ze ook de meest geschikte vorm zijn om een pedagogische grammatica te presenteren is een andere zaak. De alfabetische presentatie zorgt uiteraard voor veel overlappingen en/of doorverwijzingen zodat men slechts met veel moeite inzicht krijgt in het grammaticale systeem dat eraan ten grondslag ligt. Om er de taal mee te leren is een dergelijke taalgids m.a.w. te weinig systematisch.

De meest gebruikelijke presentatievorm van pedagogische grammatica's is nog altijd de traditioneel-linguïstische zoals die ook is terug te vinden in de ANS. Maar zoals hiervoor al aangeduid kan een verkorte versie van de ANS niet gelden als een pedagogische grammatica.

Waarom zo'n verkorte versie van een descriptieve grammatica niet voldoet als pedagogische grammatica wordt duidelijk gesteld door R. Dirven waar hij schrijft over de University Grammar, die een verkorte versie is van de Engelse tegenhanger van de ANS, dat het "is by no means a PG, since it is not a rethin-king of descriptive facts taking into account the needs of the learner or the teacher" (Dirven 1985:52). Ook als men dus het onderliggend linguïstische rooster van de ANS wil handhaven in de pedagogische grammatica, zal men toch in termen van leermoeilijkheid en didactische helderheid de presentatie moeten herdenken. Een mogelijke manier om te achterhalen wat de specifieke behoeften en problemen van de leerders kunnen zijn, is na te gaan hoe leerboeken van het Nederlands en bestaande grammatica's Nederlands voor anderstaligen de grammatica presenteren. Dergelijke leerboeken en leergrammatica's zijn immers gegroeid uit de concrete ervaringen in de onderwijspraktijk.

Natuurlijk zijn de benaderingen van de grammatica in verschillende leergrammatica's en leerboeken heel uiteenlopend, maar dat is vanuit pedagogisch standpunt geen bezwaar. De vergelijking van de verschillende benaderingen kan uitwijzen wat de helderste en de eenvoudigste voorstelling van de complexe taai-realiteit is. In dit opzicht zou ik dus pleiten voor een uitvoerige vergelijking van reeds bestaande eentalige leergrammatica's van het Nederlands (cf. punt 5).

2.4.4 Theoretisch kader

Een punt dat in verband met de gebruiker als leerder nog enige toelichting vergt, is het theoretische kader dat aan een pedagogische grammatica ten grondslag moet liggen.

Vaak wordt gebruiksgrammatica's zoals de ANS of de Grammar of Contemporary English verweten dat het ze ontbreekt aan een ondubbelzinnig theoretisch uitgangspunt en dat er geen stevig theoretisch kader aan ten grondslag hgt. Over de Contemporary English Grammar bij voorbeeld schrijft K. Verma "In their attempt to present an all-inclusive model, the authors have collected bits