37

-     De grammatica behandelt ook het tekstverband, namelijk daar waar de geschiktheid van een zinsvorm afhangt van de context, komt het tekstverband aan de orde. In het bijzonder besteedt de grammatica aandacht aan voorschriften voor de bouw van alinea's.

-     De grammatica besteedt aandacht aan de verschillen tussen specifieke genres.

Een normatieve grammatica die aan al deze eisen voldoet, zal een vrij strenge indruk maken. Dat acht ik allerminst bezwaarlijk zolang de grammatica in haar geheel maar geen kracht van voorschrift heeft. Een van overheidswege voorgeschreven grammatica is principieel onwenselijk en zou in een samenleving als de onze hoogstwaarschijnlijk averechts werken. De grammatica is bedoeld voor lezers die advies zoeken. Die moeten zelf maar beslissen of ze zich iets van het advies aantrekken.

333 Aparte Belgische behoeften?

Kunnen in België dezelfde eisen aan een normatieve grammatica worden gesteld? Op het eerste gezicht luidt het antwoord ontkennend. Onderzoek ter plaatse (zie Geerts 1985 en Willemyns 1987 voor overzichten) heeft immers uitgewezen dat de houdingen van de Nederlandssprekende Belgen haast te complex zijn om te beschrijven.

Ik denk dat dit boeiende palet voor onze normatieve grammatica slechts zijdelings van belang is. Ten eerste bestaan er wel opvallende verschillen tussen de noordelijke en de zuidelijke varianten van de standaardtaal, maar die doen zich vooral voor op het niveau van de uitspraak en de woordkeuze. Er zijn maar wei-nig varianten op het niveau van de woordbouw (bij voorbeeld de meervoudsvormen op -s in plaats van -en bij woorden met de uitgang -aar) en op het niveau van de zinsbouw (bij voorbeeld de doorbreking van de werkwoordelijke eind-groep). Daar komt nog iets bij waarop Geerts (1987) heeft gewezen. Zelfs al zou de (Brabantse) Belg op enkele punten van de Nederlandse norm willen afwijken, dan hoeft dat helemaal niet te betekenen dat zijn taalgedrag ook werkelijk van die norm afwijkt. Het aanvaarden van een norm betekent juist dat men hem volgt, zelfs al is men er in zijn hart helemaal niet mee eens.

33.4 Past de normatief-pedagogische grammatica binnen de taakstelling van de Taalunie?

In de Inleiding is al gewezen op het merkwaardige Artikel 4 b van het Verdrag

inzake de Nederlandse Taalunie:

"De hoge verdragsluitende partijen besluiten tot (...)

b Het gemeenschappelijk bepalen van de officiële spelling en spraakkunst van

de Nederlandse taal."