3.4 Groep 4

3.4.1 Inzicht in het taal- en letterenbeleid extra muros: het uitzicht vanuit Londen - Th. Hermans

Ten aanzien van de culturele promotie in het buitenland zijn in België ambtelijke mis- en tegenslagen aan de orde van de dag. Zij treden op door de ver doorgedreven politisering van de ambtenarij, waardoor op allerlei vlakken bureaucratisering, onkunde en incompetentie ontstaan.

Dit is een aspect van de Belgische politieke cultuur dat naar alle waarschijnlijkheid nog ettelijke jaren zal bhjven voortbestaan. Dat er zo te zien weinig aan te doen valt, is geen reden om die wantoestand niet openlijk en hartgrondig te betreuren. Wanneer bovendien, door opeenvolgende grondwetsherzieningen, regionaliseringen en herstructurering van diensten, niemand (zeker niet als je in het buitenland woont) nog goed weet bij welke dienst hij waarvoor terecht kan en de nodige informatie daaromtrent ook op de ambassades ontbreekt, wordt het nóg moeilijker. De nadelen voortvloeiend uit die toestanden zijn er niet minder reëel om, ook wat betreft de uitstraling van de Nederlandse cultuur in het buitenland en het Vlaamse aandeel daarin, dat immers zoveel groter en beter zou kunnen zijn dan het is.

Voor het geval de Nederlanders onder ons menen dat er te lachen of te huilen valt om 'die Belgen toch', wil ik nu graag iets kwijt over Dutch Heights en Dutch Arts, twee periodieke laagvliegers uit het noorden die aantonen hoe het óók niet moet.

Dutch Arts is een mysterieuze publikatie, afkomstig van ergens een 'Ministry of Cultural Affairs' waarvan alleen vermoed kan worden dat dit het Nederlandse Ministerie van WVC is, want het staat nergens en ook een adres ontbreekt. De eerste aflevering verscheen geheel anoniem. De naam van de hoofdredacteur werd pas onthuld in het derde nummer, dat overigens twee jaar na nummer twee verscheen zonder dat daar enige verklaring voor gegeven werd. Waar of hóe het blad te krijgen is, gratis of voor geld, blijft een raadsel.

Dutch Heights identificeerde zich wél vanaf het begin, maar weet al evenmin goed of het zichzelf wil verkopen of gratis weggeven. Zowel Dutch Arts als Dutch Heights hebben problemen met de Vlamingen. Dutch Arts houdt Paul van Ostaijen voor een Nederlander. Dutch Heights liep zich al van bij het begin te pletter op de aan het Nederlands verwante 'Vlaamse taal', waarna Dutch Arts, als om het weer goed te maken, de Nederlandse literatuur overzag in twintig auteursprofielen: 14 Nederlanders en 6 Vlamingen, één voor ieder miljoen stamgenoten. De lezer van Dutch Arts die zich daarbij afvraagt wat al die Vlamingen daar doen in dit 'Holland promo-tion'-blad, moet er vooral niet de commentaren over het 'Vlaams' in de eerste aflevering van Dutch Heights op naslaan, want dan lopen zijn hersens een kortsluiting op.

Overigens is het nog maar de vraag of het buitenland en het buitenlandse cultuurbeleid gebaat zijn bij de ongenuanceerde zelfophemeling en hogeborstzetterij waar deze publikaties bol van staan. De redac-