Onderzoek Nederlands als tweede taal in Vlaanderen

Koen Jaspaert

1    Inleiding

Anders dan de titel van deze bijdrage wellicht suggereert, biedt het navolgende geen uitgebreide bespreking van in Vlaanderen uitgevoerd onderzoek op het gebied van Nederlands als tweede taal. Waarom dit zo is, wordt uiteengezet in paragraaf 2. In dat verband passeert ook het weinige in Vlaanderen uitgevoerde onderzoek de revue. In paragraaf 3 worden verklaringen gezocht voor de geringe aandacht die onderzoek Nederlands als tweede taal in Vlaanderen krijgt. Paragraaf 4 schetst, tegen de verdrukking in, enkele perspectieven voor dit type onderzoek en in paragraaf 5 worden onderzoeksprioriteiten geformuleerd. Een oproep aan het adres van de overheid en de wetenschap besluit het geheel (paragraaf 6).

2    Overzicht van onderzoek

Wie de taalwetenschappelijke literatuur in het Nederlands of over het Nederlandse taalgebied volgt, weet dat de aandacht voor Nederlands als tweede taal in de Vlaamse linguïstische wereld onbestaande is. Mij is, binnen wat ik het officiële circuit zou willen noemen, geen enkel schriftelijk verslag over een onderzoek op dit terrein bekend. Met dat officiële circuit bedoel ik boeken, toegankelijk gemaakte dissertaties, artikelen in wetenschappelijke tijdschriften. Wat mondelinge verslaggeving betreft noteer ik een studiedag over 'Taalproblemen van Autochtone en Allochtone Minderheden' (Brussel, maart 1987) en een stroom tijdens de Zevende Sociolinguïstendagen (Brussel, mei 1988). Opvallend is dat tijdens deze twee gebeurtenissen slechts één paper werd gepresenteerd dat beschouwd zou kunnen worden als een neerslag van een 'officieel' onderzoek naar Nederlands als tweede taal. Op de eerste studiedag werd een aantal licentieverhandelingen voorgesteld en werd gerapporteerd over lopend onderzoek, dat voor zover ik weet later gestopt werd (vgl. De Schryver 1986). Tijdens de Sociolinguïstendagen werd er naast een uiteenzetting over een kortlopend project naar schrijfvaardigheid (Humblet 1990) van Vlaamse zijde vooral gerapporteerd over onderwijskundige aspecten van on-