Onderwijs Nederlands als tweede taal in Nederland

René Appel en Simon Verhallen

1    Inleiding

In deze bijdrage geven we een schets van het onderwijs Nederlands als tweede taal (NT2) in Nederland. Die schets kan niet meer dan globaal zijn; nuanceringer en details, die in feite beschreven moeten worden om de praktijk van het NT2-onderwijs recht te doen, zullen grotendeels moeten ontbreken. We zullen drie onderwijsvelden bespreken: basisonderwijs (paragraaf 2), voortgezet onderwij: (paragraaf 3) en NT2-onderwijs voor volwassenen (paragraaf 4). Daarbij gaan we waar dat mogelijk en/of opportuun is, in op de volgende aandachtspunten:

-    kwaliteit en inhoud van methodes en materialen voor NT2-onderwijs;

-    kwalificatie van docenten;

-    inzet van faciliteiten;

-    relatie tussen NT2-onderwijs en andere vak-/leergebieden;

-    afstemming van het NT2-onderwijs op behoeften en mogelijkheden van verschil lende doelgroepen

-     toetsing (en certificering) van kennis- en beheersingsniveaus.

2   Basisonderwijs

In de eerste helft van de jaren zeventig kwamen er met name door gezinshereni ging grote aantallen kinderen van buitenlandse arbeiders, vooral van Turkse ei Marokkaanse nationaliteit, op Nederlandse scholen. Leerkrachten wisten vaal nauwelijks wat ze met die kinderen moesten beginnen. In de ergste gevallei werden ze op de achterste bank gezet om te werken aan eindeloze rekenopgaven Optellen en aftrekken is immers internationaal, daar is geen taal voor nodig. D< treurigste anecdote die wij kennen, is die over twee Turkse jongetjes die, ooi weer op de achterste bank, het grootste deel van de dag dammend doorbrachten Er waren natuurlijk talloze leerkrachten die er (veel) meer van probeerden ti maken, maar daarvoor was het nodig om de allochtone leerlingen in aparte klasje onderwijs te geven. Het ontbreken van expertise inzake (taal)onderwijs aan alloch