VOORWOORD VAN DE VOORZITTER VAN DE RAAD VOOR DE NEDERLANDSE TAAL EN LETTEREN

De Raad voor de Nederlandse Taal en Letteren adviseerde in 1984 en 1986 aan het Comité van Ministers van de Nederlandse Taalunie stappen te ondernemen om een systeem van een vaste boekenprijs te bewerkstelligen voor het gehele Nederlandse taalgebied. Een dergelijk systeem is volgens de Raad een noodzakelijke voorwaarde voor een hoog niveau van verscheidenheid aan titelproduktie, welke produktie uitsluitend via een fijnmazig distributienet aan het publiek kan worden aangeboden.

Door het Comité van Ministers werden echter tot nog toe geen activiteiten in die richting ondernomen. De Raad heeft dan ook besloten om het Comité een uitgewerkt voorstel voor te leggen. Dit zou moeten aansluiten bij het standpunt, dat de Europese Commissie in 1985 heeft ingenomen. De Commissie stelde toen, dat de nationale systemen van een vaste boekenprijs bevredigend werkten en dat een communautaire reglementering van de vaste boekenprijs niet nodig was. Wel erkende de Commissie, dat de systemen beter zouden functioneren indien zij voor hele taalgebieden zouden gelden. Zij sprak zich uit voor pragmatische oplossingen voor de zogenaamde homogene taalgebieden (Engeland-Ierland, Frankrijk-Wallonië, Nederland-Vlaanderen). Die pragmatische oplossingen zouden kunnen worden aangereikt door de betreffende nationale overheden al dan niet te zamen met de belanghebbende kringen.

De Raad is van mening dat de Taalunie als intergouvernementele verdragsorganisatie die de belangen van de taal en de letteren in een homogeen taalgebied behartigt, de aangewezen instantie is om een dergelijke pragmatische oplossing tot stand te brengen. Hij heeft prof. mr. M. van Empel, buitengewoon hoogleraar in het Europees ordeningsrecht aan de Universiteit van Amsterdam, gevraagd de juridische mogelijkheden voor zo'n oplossing na te gaan.

In zijn rapport heeft prof. Van Empel de EG-rechtelijke aspecten van de vaste boekenprijs grondig doorgelicht. Hij stelt vast dat de behoefte aan een fijnmazig aanbod van een variëteit aan boeken een integrerend onderdeel is van de vraag naar het boek als specifiek cultuurprodukt. Vervolgens betoogt hij dat de vaste boekenprijs een optimaal middel is om het aanbod van boeken met inachtneming van de specifieke kenmerken daarvan veilig te stellen. Een systeem van een vaste boekenprijs moet dan ook worden erkend als een beleidsinstrument dat er op is gericht een 'economische vooruitgang' te realiseren in de zin van het EEG-verdrag en derhalve een uitzondering op de mededingingsregels alleszins rechtvaardigt. In zijn Algemene Vergadering