Taalzorg: overheid en burger II
Redactie: G. Geerts, J. Renkema, H. Schenk [e.a.].
1990
172 pagina's
4 Drs. A.J. Vervoorn
Terminologie - ook een zorg voor de overheid
4.1 Inleiding
Het is goed om aan het begin van dit verhaal vast te stellen dat
er minstens twee inhouden zijn die door het woord terminologie
aangeduid worden. Zelfs is het mogelijk om drie betekenissen
te onderscheiden, zoals Felber doet. Hij begint Terminology
Manual, zijn belangrijke en omvangrijke overzicht van het vak,
met de volgende paragraaf (Felber, 1984, p.1):
The term 'terminology' is assigned to three concepts:
terminology-1: Terminology science Inter-and transdisciplinary
field of knowledge dealing with concepts and their representati-
ons (terms, symbols, etc.)
terminology-2: Aggregate of terms, which represent the system
of concepts of an individual subject field
terminology-3: Publication in which the system of concepts of
a subject field is represented by terms.
De derde categorie wordt in ons taalgebied echter zelden
aangeduid met het woord terminologie.
Allereerst is terminologie het samenhangend geheel van concepten en bijbehorende aanduidingen in een bepaald onderwerpsgebied (domein). In deze betekenis van terminologie gaat het dus om een beperkt en bijzonder onderdeel van de taal. Voorbeelden zijn dan: de terminologie van de klompenmaker of informaticaterminologie. Termen zijn daarbij
- preciezer
- informatiever
- minder vrijblijvend
- zakelijk belangrijker
dan de algemene en de functiewoorden in de taal. Termen zijn deel van beperktere functietalen, waarvoor het Duits het kernachtige Zwecksprache gebruikt. De grondlegger van de algemene terminologieleer Eugen Wüster heeft die als volgt omschreven (Wüster, 1931, p. 85): "Die Zwecksprache ist ein Verkehrsmittel. Ein gewisser körperlicher und geistiger Energie-aufwand bewirkt die Übertragung einer gewissen Menge Vorstellungen von Mensch zu Mensch. Die sprachlichen Zeichen sind Fahrzeugenvergleichbar, dieeine Gedankenlastbeförderen. Wertungsmafistab für die Zwecksprache ist daher das Verhaltnis
von Leistung und Energieverbrauch........Bei der Sprache nennt
man geringen Energieverbrauch Bequemlichkeit und geringen 'Ladungsverlust'Genauigkeit." Dit houdt enerzijds een beperking