1. DE PRIJSSPIRAAL EN DE BOEKHANDEL

Belangrijkste kostencomponent in de exploitatiekosten van de boekhandel zijn loonlasten, inbegrepen de ondernemersbeloning -binnen een kleinere zaak de enige loonlast - (ruim 65 % van de totale kosten volgens recente studie in Nederland). Boekverkopen is een zeer arbeidsintensief en tijdsintensief beroep. Huisvestingskosten (15 %) zijn zo hoog omdat een directe confrontatie met zo veel mogelijk (potentiële) lezers essentieel is voor een boekhandel en een optimale vestigingsplaats vereist. De hoogte van de posten financiering en afschrijving (10 %) wijzen op een kapitaal-intensieve en risico-intensieve handel.

Het loslaten van de vaste boekenprijs voor de Vlaamse boekhandel vertaalt zich in:

daling aantal boekhandels

evolutie bij andere detailhandelskanalen

daling kwaliteit dienstverlening

vlucht in rand- en bijassortimenten

daling marktaandeel van de boekhandel

ontbreken speciaalzaken.

1.1. Daling aantal boekhandels

Vlaanderen kent reeds langer witte plekken waar geen of slechts een kwalitatief zwak boekhandelsaanbod is. Grotere provinciesteden vervullen een sterke aanzuigfunctie voor shopping goods in het algemeen en zeker voor een goed uitgebouwd boekenassor-timent. De evolutie van het aantal boekenverkooppunten in de periode 1970 tot 1988 geeft aan in welke mate boeken bereikbaar zijn (gebleven) voor de consument en illustreert de overlevingskansen van een assortimentsboekhandel met een minimale bestelservice, geconfronteerd met een prijzenslag.

Als basis voor de vergelijking geldt het aantal erkende boekhandelaars door de Algemene Vlaamse Boekverkopersbond. Nominatieve analyse levert op dat de vermindering van het type verkooppunten terug te brengen is tot faillissementen, sluitingen om economische redenen of directe confrontatie met prijsdis-counters van (o.a.) boeken.