5. DE PRIJSSPIRAAL EN DE AUTEUR

De auteur als creatief producent in het boekproces is in zijn uitingsmogelijkheden en voor zijn financiële baten afliankelijk van een goed draaiende boekensector.

De beperkte uitgeversbasis verkleint de uitgavemogelijkheden voor heel wat auteurs. De financiële risico's verbonden aan debuten in de beperkte Vlaamse boekenmarkt leggen een hoge drempel om gepubliceerd te worden. Uitgeven in eigen beheer is dan ook de meest gebruikte uitwijkmogelijkheid, die echter zelden toekomstperspectief biedt. De verzwakkende boekhandelsinfrastructuur belet een brede verspreiding - genomen debutantenrisico's vereisen een confrontatie met het publiek, in de media, maar zeker in de participerende boekhandel. De financiële druk eist zekerheden, en leidt naar risicovermijdende aankopen. De auteur is in de relatie met zijn uitgever vragende partij in plaats van eisende partij. Het 'voorrecht' uitgegeven te worden, maakt een evenwaardige onderhandelingspositie moeilijk.

Ook de Nederlandse markt biedt weinig alternatieven - de Nederlandse uitgever laat zich in zijn beslissing mede bepalen door de beperkingen die de Vlaamse markt voor hem betekenen. Correctie treedt dus niet op t.a.v. uitgave-onmogelijkheid voor de Vlaamse auteur in zijn thuisland. Voor de auteur die in opdracht werkt, is het publikatiepro-bleem opgelost, doch van een voldoening gevend inkomen uit zijn arbeid is zelden sprake gegeven het marktvolume. 'Opdrachten' zijn dan ook zelden experimenteel of vernieuwend, maar juist zekerheidzoekend. Het 'minderheidsboek' zal niet uit opdrachten ontstaan, maar is essentieel afhankelijk van risiconemende uitgevers, gedekt door een breed net van kwaliteitsboekhandels.

Ook vanuit de overheid geniet de auteur weinig aanmoediging: een zeer ongunstig sociaal statuut indien hij kiest voor full-time-schrijverschap, geen leenrecht in tegenstelling tot zijn Nederlandse collegae, een onvoorspelbaar beurzenbeleid, een onbestaand vertaalbeleid, een boek-onvriendelijk beleid.