SAMENVATTING

Vanuit een economische invalshoek is in dit rapport getracht de ontwikkelingen in het Vlaamse boekenvak in de periode 1970-1990 te schetsen. Waar de gegevens beschikbaar en (in tijd) vergelijkbaar waren, is er een systematische vergelijking gemaakt tussen beide deelmarkten van de Nederlandstalige boekenmarkt: de Vlaamse en de Nederlandse. Eén economisch element is dominant discriminerend: het al of niet hebben van een vaste boekenprijs.

Opvallende gevolgen voor de prijsvrije Vlaamse boekenmarkt uiten zich op verschillende niveaus:

1.     boekhandel

Een daling met 60 % van het aantal boekenverkooppunten met hoofdaanbod boeken en een parallelle daling van andere verkooppunten met een minderheidsaanbod aan boeken leidt tot een sterk gedaalde confrontatiekans voor de consument met boeken. Aanvullend daalt de kwaliteit van de dienstverlening met negatieve gevolgen voor leverancier en boekenkoper.

2.     uitgever

In de periode 1978-1988 is de gemiddelde verkoopprijs voor nieuwe boeken met 74 % gestegen, bij een indexverhoging van 62 % - een stijging van 7 % boven de kosten van levensduurte. De Vlaamse uitgever mijdt uitgaverisico's - moeilijkere genres nemen af, of de relatieve achterstand ten aanzien van Nederland blijft bestaan. Exacte wetenschappen, technologie en taaikunst lopen terug. Rubrieken als proza, literatuurgeschiedenis en poëzie blijven minderheidsrubrieken.

De vernederlandsing van het Vlaamse uitgeverslandschap gaat verder.

3.     importeur

Prijsanalyse leert dat hogere omrekingskoersen noodzakelijk zijn om de gedaalde marge te compenseren. De kwaliteit van de dienstverlening daalt: beschikbaarheid verlaagt, produktkennis vervaagt, marktversnippering neemt toe.

4.     vakorganisatie

Een uniek samenwerkingsmodel van leveranciers en afnemers komt door de spanningen rond het prijzendossier steeds meer onder druk te staan. De dienstverlening is nooit echt uitgebouwd, collectieve promotie is te beperkt om marktactiverend te werken, vakopleiding, speurwerk en beleidsondersteuning zijn nagenoeg onbestaande.