VERANTWOORDING

In juni 1988 richtten de Vereeniging ter Bevordering van de Belangen des Boekhandels en de Vereniging ter Bevordering van het Vlaamse Boekwezen gezamenlijk een verzoek tot de Algemeen Secretaris van de Nederlandse Taalunie om een onderzoek te doen instellen naar de gevolgen van de ondermijning van de vaste boekenprijs in Vlaanderen. Het verzoek lag in het verlengde van de veel gehoorde noodkreet als zou er in Vlaanderen o.a. een verschraling van het aanbod en van de distributie van boeken optreden door het loslaten van de vaste boekenprijs ten gevolge van agressieve prijsonderbiedingen sinds het begin van de jaren 70.

Na een positief advies van zowel het Overleg Nederlandstalige Uitgeverij en Boekhandel als de Raad voor de Nederlandse Taal en Letteren, heeft de Algemeen Secretaris eind 1988 de Universitaire Instelling Antwerpen gevraagd dit onderzoek te verrichten. Als uitvoerder werd aangewezen de heer C. van Baelen, licentiaat in de Toegepaste Economische Wetenschappen, sinds 17 jaar bedrijvig in het boekenvak en als docent en publicist over aangelegenheden die het boek betreffen in vakkringen bekend als een scherpzinnig waarnemer en analist van de ontwikkelingen in Nederland en Vlaanderen.

Inmiddels verscheen in maart 1989 het advies van de Raad voor de Nederlandse Taal en Letteren over de EEG-rechtelijke mogelijkheden voor een vaste boekenprijs in het hele Nederlandse taalgebied, gebaseerd op het preadvies van Prof. mr. M. van Empel. De Vlaamse Gemeenschapsminister van Cultuur liet in reactie op dit advies weten dat zowel zijn Administratie voor Kunst als zijn Commissie voor het Boek de conclusies van dit advies onderschreven. Hij voegde daaraan toe dat een economische onderbouwing van het rapport noodzakelijk was alvorens verdere stappen genomen zouden kunnen worden. Daartoe zouden onderzoeken uit de omringende landen dienstig kunnen zijn.

Inderdaad zijn er uitstekende rapporten over andere landen, bijvoorbeeld het rapport van Patrice Cahart aan de Franse Minister van Cultuur en Communicatie 'Le livre frangais a-t-il un avenir?' (Paris 1988) en het Britse rapport van F. Fishwick aan de Booksellers Association en de Publishers Association 'The economie implications of the Net Book Agreement' (1989).

Deze rapporten zijn echter niet altijd goed bruikbaar vanwege te grote verschillen (bijvoorbeeld de omvang van het taalgebied) of vanwege andere invloeden die het beeld verstoren.

Het onderhavige rapport van de heer Van Baelen biedt de door Minister Dewael gevraagde economische onderbouwing