vond hij het. Hij vond het script in zijn werkkast, las het om zich te prepareren voor zijn klus en ziet, het wonder geschiedde. Hij is Karakter na de opname weer gaan lezen en vindt het prachtig. Ik bedoel maar!

Het bewerken van literatuur tot een hoorspel kan een hele goede manier zijn om radiodrama te maken, waarbij de luisteraar hard moet meewerken om alle aangeboden materiaal in zijn hoofd in beelden om te zetten. De fantasie wordt zeer gestimuleerd. Het is een uitstekende manier om schrijvers te leren met dialogen om te gaan en op die wijze als proeftuin te fungeren voor andere dramatische vormen. Het is bovendien een goede manier om een breed publiek met literatuur kennis te laten maken.

"Het mooiste televisieprogramma is nog altijd een goed hoorspel", hoorde ik laatst in een discussieprogramma op de televisie zeggen. Daar wilde ik het bij laten.

5.2 Inleiding over televisiedrama door de heer Wim Odé

Hoewel ik nog steeds goede hoop heb dat de huidige minister van WVC beter in staat zal zijn om de Nederlandse omroep voor haar eigen kortzichtigheid en ondergang te behoeden dan haar voorganger, denk ik nog vaak met weemoed aan hem terug.

De heer Brinkman had namelijk één ding met mij gemeen; of liever ik met hem. Ik kwam daar achter toen ooit een ambtenaar van zijn ministerie volstrekt in verwarring raakte toen ik hem opbelde. Mijn stem leek zoveel op die van de minister die hij kennelijk aan de telefoon verwacht had, dat ik even moeite had om hem van mijn ware identiteit te overtuigen.

Ik vertel u dit om aan te tonen wat het essentiële verschil tussen radio- en televisiedrama, dus tussen hoorspel en film, is.

Als u even uw ogen sluit kunt u zich op basis van mijn stem wellicht voorstellen dat u naar de heer Brinkman luistert. Maar zodra u dan weer naar mij kijkt, wordt u weer met de harde realiteit geconfronteerd. Het spijt me. Ik zou bitter weinig kans maken om voor de minister van WVC gehouden te worden als ik mijn hoofd om de deur van dat Rijswijkse bureau had gestoken. Ik ben Kees van Kooten niet.

Waar de stem, het geluid, nog erg veel ruimte laat voor de eigen verbeelding, daar misschien zelfs wel toe uitnodigt, daar laat de combinatie van beeld en geluid weinig ruimte voor de fantasie meer over. Hoe fantastisch ook, het televisiespel of de televisiefilm is zélf een nieuw soort realiteit geworden.

Het is duidelijk welke consequenties dit verschil heeft voor de bewerkingen van literatuur door de beide media.

Het strikt persoonlijke beeld dat iedere lezer van een boek zich van de personen, locaties, ja zelfs van de gebeurtenissen, heeft opgebouwd, kan misschien nog grotendeels overeind blijven als hij of zij een hoorspel op basis van dat boek beluistert.

Maar dat beeld wordt vrijwel altijd en meestal erg meedogenloos afgebroken als men de televisiebewerking of film van dat boek ziet. Dat weten we en toch gaan