BIJLAGE 2

Podium en Pellicule

-  Een samenvatting van drie lezingen over de adaptatie van drama naar film en televisie die in juni 1990 in opdracht van de Nederlandse Taalunie door het Vlaams Theaterinstituut in samenwerking met het Nederlands Theaterinstituut georganiseerd werden.

-  De conclusies van een studie van Konrad Maquestieau over het spanningsveld tussen theater en film.

(De volledige teksten zijn verkrijgbaar bij het Algemeen Secretariaat van de Nederlandse Taalunie).

2.1 Lezing van Shaun Sutton: Television drama from the theater

Shaun Sutton is voormalig hoofd van de dienst Drama van de BBC tot 1981 . Sinds 1981 is hij verantwoordelijk voor de produktie van de laatste veertien afleveringen van de BBC Shakespeare Series.

In zijn lezing gaat de heer Sutton in op het waarom en het hoe van adaptatie van theaterstukken voor televisie. Spreker vindt dat de televisie het belangrijkste medium is om een miljoenenpubliek kennis te laten maken met grote dramatische meesterwerken uit de wereldliteratuur. Hij betreurt het dan ook dat, nadat in de eerste periode na de oorlog televisiedrama heel sterk steunde op de bewerking van theaterprodukties, dit thans steeds minder het geval is. Televisiedrama is niet meer of minder dan de nieuwste manier om een oude kunstvorm te presenteren.

Manieren waarop men te werk kan gaan om een theaterstuk voor televisie te produceren en te presenteren, komen aan de orde. Opname van een theateruitvoering met een camera in de schouwburg is zijns inziens niet de juiste manier. Enerzijds wordt geen recht gedaan aan de toneeluitvoering op zich zelf omdat het oorspronkelijke vuur ontbreekt en decors, make up en belichting niet geschikt zijn voor televisieopname.

Spreker pleit voor een video-opname in de studio. Dit biedt controle over het eindprodukt, een ontbreken van storing door weersomstandigheden, verkeer, omstanders e.d. en een efficiënt gebruik van de tijd. Bovendien kan de regisseur de scène die hij net heeft opgenomen meteen bekijken. Dat neemt niet weg dat filmen op locatie, hoewel minder efficiënt en duurder, in bepaalde gevallen zeker tot de beste resultaten kan leiden.

Decor en tekst dienen vrijwel altijd te worden aangepast als een toneelstuk voor televisie wordt bewerkt. Televisie vergt een ander tempo en ritme dan theater. Door van decor te veranderen of de personages van de ene ruimte naar de andere ruimte te laten bewegen wordt de aandacht van het televisiepubliek vaak meer geboeid. Inkorten van teksten is dikwijls nodig. De moeilijkste opgave daarbij ligt in het behouden van de essentie.