Het is een heel lange grens. De mensen in het grensgebied kunnen bij de 'Völkerverstandigung' een voortrekkersrol spelen. Blijft Duitsland de plicht om zich verstaanbaar te maken geheel overlaten aan de Nederlanders, dan zullen dezen zich van het oosten afkeren en zich naar het zuiden richten. Dat is traditioneel de richting van de Nederlandse oriëntatie. Waarom wordt deze conferentie in Kortrijk gehouden en niet in Winschoten?

Wat als doel door ons wordt nagestreefd is de wettelijke status zoals het schoolvak Nederlands al sedert vijftien jaar in Noordrijn-Westfalen heeft.

Komt het niet tot een opbouw van het Nederlands als schoolvak, dan heeft de Neerlandistiek in Nedersaksen de maatschappelijke status van bij voorbeeld de egyptologie en dan moet het ook gedoceerd worden in het traditionele vakkenpakket van een grote universiteit. Dat zou betekenen dat het uit Oldenburg met zijn traditie op het gebied van de lerarenopleiding moet verhuizen naar een andere universiteit, waar in rust en vrede en met begrip voor de ivoren-torenfunctie van de wetenschapsbeoefening wetenschap kan worden bedreven. Als de onderwijsautoriteiten niet willen profiteren van de voortreffelijke wetenschappelijke faciliteiten in hun eigen deelstaat, dan moeten daaruit consequenties worden getrokken.

Bij wijze van afsluiting geef ik het 'Kultusministerium' in overweging een gepast gebruik te maken van het enthousiasme onder de leraren. Dat geldt a fortiori voor het in Oldenburg bestaande wetenschappelijk instrumentarium. Te dien einde zou het 'Kultusministerium' zo spoedig mogelijk bekend moeten maken dat in 1997 -het mag ook 1995 of 1996 zijn - de taal van het buurland, de taal van twee lidstaten van de Europese Gemeenschap, waartoe ook Duitsland behoort, op bescheiden schaal in de scholen wordt toegelaten. Ter voorbereiding van deze stap kan vanaf het wintersemester van 1992 Nederlands als hoofdvak voor het 'Lehramt' aan 'Gymnasia' en 'Realschulen', eventueel ook aan 'Grund- und Hauptschulen' worden gestudeerd, in vakkencombinaties die met zorg door het Ministerie kunnen worden samengesteld. Daarbij kan men het aantal studenten zeker in de beginfase beperken, bij voorbeeld tot tien per schooltype per jaar. Pas dan begint de consolidatie.

3.1.3. De volkshogescholen in Nedersaksen U.W. Dzwonek-Held

In mijn korte uiteenzetting wil ik graag drie punten behandelen: (1) het onderwijs Nederlands aan de volkshogescholen in Nedersaksen; (2) het certificaat Nederlands en (3) het 'Landesverband' als dienstverlenende instelling op het gebied van het Nederlands.

1. Nederlands op de volkshogescholen

In Nedersaksen zijn er 70 volkshogescholen. In 1989 - de gegevens van 1990 zijn nog niet beschikbaar - werden op deze scholen in totaal 176 cursussen Nederlands gegeven waaraan 2092 cursisten deelnamen. Daarmee neemt Nederlands de zevende plaats in na Engels, Frans, Spaans, Italiaans, Russisch en Zweeds. Vergelijkt men deze getallen met het aanbod van cursussen Nederlands in de programma's van het lopende semester (najaar 1991), dan valt er een toename te con-