Duitsland. Want hier komen voor Frankrijk verschillende sprekers van verschillende organisaties en verenigingen aan het woord, terwijl de andere delegaties me meer homogeen lijken doordat er alleen maar mensen aanwezig zijn die in het land zelf werken.

Nu, de versnippering van krachten, de inbreng van verschillende kanten en staten, van verschillende verenigingen en organisaties, stataal, parastataal en privé, die maken het beeld van het Nederlands voor de Fransen van de regio Nord-Pas-de-Calais bijzonder onoverzichtelijk, nog afgezien van het gebruik van het Nederlands in deze contreien waar het dialect op werk en kantoor erg belangrijk blijft. Versnippering van initiatieven en de taalsituatie in West-Vlaanderen zelf, dat zijn twee elementen die funest zijn voor ons vak, of we dat nu op universitair of niet-universitair vlak uitoefenen.

Wel wil ik nogmaals pleiten voor een reactivatie van het 'Centre d'Etudes néerland-aises' - of dat nu Vondel-Instituut of Anna Bijns-Instituut moet heten - maar een reactivatie van dit initiatief van Vlaamsen huize, waar de eerste steen voor een gerichter cultureel beleid werd gelegd en dat nu al ongeveer zeven jaar stilligt omdat er geen subsidie meer komt. Hierbij stel ik natuurlijk wel de vraag of het geld alleen maar één kant op kan gaan, zonder inachtname van de 'goodwill' die er officieel bij de Franse autoriteiten is gekweekt door officiële instanties, het openbaar onderwijs, waaraan noch de Republiek noch de regio voorbij kunnen gaan.

5.1.3. De vrije cursussen Nederlands in Frans-Vlaanderen L. Verbeke

Alvorens het eigenlijke onderwerp 'de vrije cursussen Nederlands in Frans-Vlaanderen: verleden, heden en toekomst' aan te snijden, moet ik vooraf een paar verduidelijkingen geven.

Als we spreken van 'vrije' cursussen dan bedoelen we daarmee cursussen voor jongeren of volwassenen die buiten de schooltijd worden gegeven en vaak ook buiten de schoollokalen, gewoonlijk 's avonds of tijdens het weekend. Ze werden meer dan dertig jaar geleden in het leven geroepen door het Komitee voor Frans-Vlaanderen uit Waregem omdat er toen geen enkele mogelijkheid bestond in het basis- of voortgezet onderwijs in Frans-Vlaanderen om Nederlands te leren. Dat Komitee voor Frans-Vlaanderen is een particuliere vereniging die kort na de oorlog vrij toevallig is ontstaan in een Waregemse kunst- en literaire kring. Het is belangrijk om dit op een Algemene Conferentie van de Nederlandse Taal en Letteren even te accentueren. Van die Waregemse literaire kring was immers de bekende literator A. Demedts de voorzitter terwijl ikzelf - toen vrij literair bedrijvig - secretaris was. Dat die kring zich op Frans-Vlaanderen ging oriënteren, is vooral te danken aan de befaamde Stijn Streuvels. Streuvels had in 1926 een Nederlandse vertaling van een boek over Frans-Vlaanderen (G. Blachon) gemaakt en na de oorlog had hij bezoek gekregen van een Frans-Vlaming (P. Berteloot) die het werk van Streuvels heel goed bleek te kennen. Zo ontstond in 1948 in Waregem de eerste ontmoetingsdag met Frans-Vlamingen die overwegend artistiek-literair van inhoud was. Inderdaad, het was onze initiële bekommernis om door het organiseren van ontmoetingen met literatoren en kunstenaars uit Frans-Vlaanderen de verbroken culturele banden tussen Frans-Vlaanderen en het Nederlandse taalgebied te herstellen. Dit gebeurde toen al in een Groot-Nederlands maar ook Europees perspectief. Hierbij moet echter