HET BELEID EN HET ONDERWIJSKUNDIG

ONDERZOEK IN VLAANDEREN

JANADÉ

waarnemend directeur-generaal Administratie Hoger Onderwijs

en Wetenschappelijk Onderzoek;

bijdrage uitgesproken door N. VERCRUYSSE, directeur Dienst Wetenschappelijk Onderzoek, Departement Onderwijs, Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap

Inleiding

Om tot een coherent en efficiënt beleid te kunnen komen, dient elk beleidsinitiatief op een of andere manier op wetenschappelijk onderzoek gesteund te zijn. Het hoeft geen betoog, dat dit voor een thema als onderwijs zeker het geval is. Deze idee is echter in vele gevallen eerder fictie dan realiteit. De talrijke projecten i.v.m. onderwijs, die op dit ogenblik lopen aan de Vlaamse universiteiten, tonen nochtans aan, dat er ook vanuit de onderzoekswereld interesse is voor de onderwijsproblematiek. Een gebrek aan coördinatie van het onderzoek en aan doorstroming van de resultaten naar de overheid is veelal de reden, dat uiterst interessante gegevens het beoogde doel niet dienen. Soms is de beleidsrelevantie van een onderzoeksproject ook niet evident. Hierna volgt, vanuit het standpunt van het beleid, een analyse van de huidige toestand van het onderwijskundig onderzoek en van de knelpunten waarmee dit onderzoek te kampen heeft, aangevuld met een reflectie over zijn gewenste evolutie. Analyse en reflectie hebben tot doel bij te dragen tot het in de toekomst meer beleidsrelevant maken van het onderwijskundig onderzoek.

Huidige toestand van het onderwijskundig onderzoek

Om een inzicht te krijgen in de huidige toestand van het onderwijskundig onderzoek aan de Vlaamse universiteiten, vroegen we de meest recente gegevens hieromtrent op aan de verschillende universiteiten, evenals aan het Nationaal Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (NFWO). Deze gegevens zijn vervolgens gegroepeerd in 21 grote onderzoeksthema's. Belangrijk is hierbij de initiatiefnemer en/of de financieringsbron te onderscheiden.

-  Het universitair onderzoek omvat het eigen onderzoek inherent aan bepaalde faculteiten en het onderzoek uitgevoerd in het kader van een licentiaats- of doctoraatsdiploma. Dit onderzoek wordt in hoofdzaak betoelaagd door de gewone werkingstoelagen aan de universiteiten, zodat een schatting van de financiële middelen in dit geval niet zonder meer mogelijk is. Dit is meteen een uitdaging in het nieuwe concept van de relatie overheid - universiteiten.

-   Contractresearch omvat onderzoek gefinancierd door het departement Onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap (Collectief Fundamenteel Onderzoek-Ministerieel initiatief, Geconcerteerde Onderzoeksacties, andere opdrachten van het departement) evenals onderzoek gefinancierd door andere departementen en ministeries en door het privé-initiatief (samengebundeld in ander contractresearch). Het