Regelmatig ontvangt het Algemeen Secretariaat verzoeken om het fenomeen projectsubsidie nader toe te lichten. Men wil vooral weten welke onderwerpen in aanmerking komen voor subsidiëring om daarmee een inschatting te kunnen maken of het zinvol is om een bepaald idee verder uit te werken tot een projectvoorstel. Om hieraan tegemoet te komen, treft u hieronder een beknopte beschrijving aan van een aantal van de projectaanvragen waaraan in 2009 een subsidie is toegekend.
Uitdrukkingenwoordenboek Nederlands-Duits
Wie
Twee universiteiten in Wallonië
Doorlooptijd
1 jaar
Onderwerp/doel
Er bestaat op dit moment geen uitdrukkingenwoordenboek dat specifiek bedoeld is voor de (vele) Duitstalige leerders van het Nederlands. Het doel van het project is het uitgeven van een leerderswoordenboek met circa 3.000 gebruikelijke uitdrukkingen en spreekwoorden van het Nederlands. Naast het woordenboek worden er in deze publicatie ook talrijke gevarieerde oefeningen aangeboden. Het beoogde uitdrukkingenwoordenboek zal een nuttige schakel zijn tussen de algemene woordenboeken die geen aandacht besteden aan deze voor leerders belangrijke materie en de reeds bestaande uitdrukkingenwoordenboeken die niet bedoeld zijn als leerderswoorenboek.
Het project zal bijdragen aan een versterking en uitbreiding van de onderzoeksbasis van het uitdrukkingengebruik. Tevens zal het project nuttig zijn voor de verdieping van het Onderwijs Nederlands als vreemde taal voor zowel Duitstalige studenten die in België en Nederland Nederlands studeren als voor vakgroepen Nederlands in het Duitse taalgebied en voor de vakgroepen Duits in Nederland en Vlaanderen. Met dit project wordt een degelijk naslagwerk toegevoegd aan de leermiddelen die specifiek bedoeld zijn voor de neerlandistiek extra muros. Het uitdrukkingenwoordenboek Nederlands-Duits kan eveneens bruikbaar zijn voor Tsjechische, Hongaarse en Poolse studenten die Nederlands leren, omdat zij naast Nederlands vaak ook Duits studeren.
Ontwikkeling van een tweedelig lesboek voor het universitaire literatuuronderwijs Nederlands in het Duitse taalgebied
Wie
een Duitse universiteit
Doorlooptijd
2 jaar
Onderwerp/doel
De Nederlandse taal en cultuur wordt in het Duitse taalgebied onderwezen aan een kleine twintig universiteiten. Ondanks deze opvallende universitaire presentie is er geen geschikt Duitstalig lesmateriaal op het gebied van de Nederlandstalige literatuur voorhanden. Daarin wil dit project verandering brengen met een in twee delen opgezette Grundkurs niederländischsprachige Literatur.
Het gaat om een exemplarisch opgezet lesboek in twee delen. Aan de hand van twaalf kernteksten biedt het boek een overzicht van de literatuur in Nederland en Vlaanderen tussen globaal 1200 en heden. De keuze valt daarbij op teksten die representatief zijn voor de ontwikkeling van de Nederlandstalige literatuur. Voor dit lesboek zullen vooral teksten worden gekozen die een bijzondere rol gespeeld hebben in het kader van de Duitse receptie van de literatuur uit Nederland en Vlaanderen.
In het eerste deel van de Grundkurs niederländischsprachigen Literatur zullen twaalf teksten volgens een vast stramien worden behandeld. Daarbij zal de aandacht in ieder geval uitgaan naar de literaire en historische context van ontstaan, de auteur, de stroming, het genre, poëticale aspecten en stilistische bijzonderheden. Aan de hand van de kernteksten zal steeds ook een bepaalde onderzoeksmethodiek toegelicht worden.
Het tweede deel van de Grundkurs biedt een (tweetalige) bloemlezing van (fragmenten van) de kernteksten die in het eerste deel behandeld zijn. Bij de Grundkurs zal ten slotte een klein werkboek gevoegd worden. Daarin worden vragen en werkopdrachten geformuleerd. Ook worden in het werkboek onderwerpen voor referaten en scripties toegelicht.
De Grundkurs is expliciet opgezet als onderwijsgeoriënteerde aanvulling op de in 2006 verschenen Geschichte der Niederländischen Literatur, die geredigeerd werd door Grüttemeier (Oldenburg) en Leuker-Pelties (Köln). Beide boeken functioneren los van elkaar. Tevens zal in de Grundkurs aandacht worden besteed aan de theorievorming op het gebied van het literatuuronderzoek.
De Grundkurs beoogt een kwaliteitsimpuls te geven aan het onderwijs in de Nederlandstalige literatuur in het Duitse taalgebied. Het voorziet in een onmiskenbare leemte, omdat er tot op heden geen geschikt lesboek bestaat.
Nederlands als Bronnentaal. De ontwikkeling van een leergang en een website Hedendaags Nederlands voor de internationale markt
Wie
Een Amerikaanse universiteit. Het project wordt uitgevoerd met drie partners: twee Nederlandse universiteiten en de DBNL.
Doorlooptijd
2 jaar
Onderwerp/doel
Het project heeft als doel te voorzien in de behoefte van buitenlandse studenten en onderzoekers die een bepaalde Nederlandse lees- en vertaalvaardigheid dienen te ontwikkelen om hedendaagse Nederlandstalige teksten op academisch niveau te doorgronden. Het doel is om een module voor Hedendaags Nederlands te ontwikkelen voor vakgebieden waar Nederland en Vlaanderen een dominante rol spelen of gespeeld hebben in de wereld en die derhalve extramurale academische belangstelling hebben. Dit betreft o.a. andere historische disciplines (zoals bijv. koloniale geschiedenis), maar ook maatschappelijke disciplines (zoals recht en migratie) en kunstgerichte en technische disciplines (bijv. kunstgeschiedenis en waterbouwkunde).
Omdat er nog helemaal geen dergelijke leermethode voor het Nederlands als Bronnentaal (NBT) bestaat, is het essentieel dat er als eerste een methode Hedendaags Nederlands komt die voorziet in de brede en vaak specialistische behoefte van huidige en toekomstige NBT-onderzoekers. Omdat de Gouden Eeuw een belangrijke fase voor het Nederlands als bronnentaal vormt en deze periode uit de Nederlandse geschiedenis in het buitenland relatief veel academische belangstelling heeft, wordt een apart hoofdstuk gewijd aan het Nederlandstalig academisch discours van de Gouden Eeuw.
Naast het boek zal een website worden ontwikkeld, waarop een grote variatie aan voorbeeldteksten, vertaalteksten en vertaaloefeningen aangeboden zal worden. Terwijl de bronnenteksten in hun geheel beschikbaar zullen worden gesteld op de website van de DBNL, zullen aanvullende oefeningen, vragen, vocabulairelijsten toegankelijk gemaakt worden in een digitale leeromgeving. Het boek dient als basis/inleiding. De DBNL en de elektronische leeromgeving (website) dienen als uitbreiding, verdieping en verrijking van de basis. Er zal één leergang worden ontwikkeld voor de nationale en de internationale neerlandistiek. De module zou een aanzet kunnen zijn tot een gedegen professionalisering van Nederlands als bronnentaal (NBT) in zowel de nationale als de internationale neerlandistiek.
Het project krijgt internationale uitstraling omdat het Engelstalige boek en de website wereldwijd door afdelingen Nederlands kan worden gebruikt. Vanwege de internationale reikwijdte van dit Engelstalige boek en het feit dat er niet overal afdelingen Nederlands te vinden zijn verdient het aanbeveling om het boek en de website ook geschikt te maken voor zelfstudie. Omdat er nog geen volledige NBT-leergang bestaat zou dit werk kunnen uitgroeien tot dé standaardleergang voor onderzoekers die Nederlands als bronnentaal moeten leren. Om de internationale draagwijdte van het boek zo groot mogelijk te maken is een Engelstalige uitgever benaderd en bereid gevonden om deze module uit te geven.
Het schrijven van een leerboek over contrastieve semantiek Nederlands-Zweeds
Wie
Een Zweedse universiteit
Doorlooptijd
2 jaar
Onderwerp/doel
Doel van het project is het schrijven van een leerboek over verschillen tussen het Nederlands en het Zweeds vanuit een semantisch perspectief. Het boek is bedoeld voor gevorderde studenten (B2/C1) in Zweden die Nederlands studeren. Het boek kan als onderdeel van de cursus toegepaste taalkunde worden gebruikt waarin praktische taalvaardigheid wordt beoefend gelijktijdig met een theoretisch taalkundig perspectief. In het boek worden concrete semantische verschillen tussen de twee talen behandeld die zich als struikelblok voordoen bij het leren van Nederlands.
Er bestaat geen lesmateriaal of literatuur over de Nederlandse taal vergeleken met het Zweeds. Er is bij twee afdelingen Nederlands in Zweden behoefte aan een leerboek over contrastieve semantiek voor het B2/C1-niveau (Bachelor). Bovendien wordt er aan de universiteit van Stockholm contrastief onderzoek Nederlands-Zweeds verricht wat een uiterst geschikte basis voor het voorgestelde boek vormt. In het boek worden wetenschappelijke resultaten op een toegankelijke manier gepresenteerd.
Aan de Zweedse universiteiten zal het materiaal als onderdeel van de cursus Contrastieve linguïstiek Nederlands-Zweeds worden gebruikt. Verder zal het leerboek worden opgenomen in het afstandsonderwijs van de universiteit van Stockholm, zodat meer studenten kunnen worden bereikt.
Lesmodule Nederlandse cultuur voor Portugeestaligen
Wie
Een Portugese universiteit
Doorlooptijd
1 jaar
Onderwerp/doel
Het vervaardigen van een lesmodule met als doel het onder een breed Portugees publiek bekend maken van aspecten van de cultuur in Nederland en Vlaanderen.
Voor dit project worden om te beginnen vier lesmodules ontwikkeld en getest. Het gaat om de modules 1. Taal, 2. Literatuur, 3. Geschiedenis van de 16e eeuw en 4. Architectuur. Bij de geschiedenismodule komen de ontdekkingsreizen en contacten tussen de Portugezen en de Hollanders op verschillende momenten aan de orde. Bij deze modules is het overkoepelende thema De Nederlanden en Portugal in contact/contrast. Uitgangspunt bij de bepaling van de inhoud van de modules is de Portugese werkelijkheid waarbij wordt aangesloten met aanvullingen en perspectief vanuit de Lage Landen. Deze lesmodules worden ontwikkeld voor lessen van 60 tot 90 minuten en in de vorm van gastcolleges en zullen in eerste instantie worden aangeboden via de ambassade, via de website en via de persoonlijke netwerken.
Door specifiek materiaal aan te maken over de cultuur van Nederland en Vlaanderen voor een publiek anders dan taalstudenten, probeert de afdeling Nederlands van deze universiteit hiermee zichtbaarder te worden, interdisciplinaire samenwerkingsverbanden te creëren en nieuwe studenten aan te boren.
De regionale uitstraling van dit project komt tot uitdrukking in het feit dat de betreffende afdeling Nederlands met deze lesmodules ook naar de letterenfaculteiten van andere Portugese universiteiten kan gaan om gastcolleges te geven en zo de interesse voor de Nederlandse cultuur aan te wakkeren. Ook wil de afdeling deze modules aanbieden aan de laatste jaren van het middelbaar onderwijs.
Meer toegekende projectsubsidies:
Wegwijzer – Colofon – Contact – Vrijwaring – Opmerkingen en reacties
